Rust en slaap
(Geschreven
door: Yamina Amfra)
Zoals ik al aangaf in mijn artikel over de
elementen van gezondheid, wil ik het nu hebben over 'rust en slaap'.
‘’Bij de nacht wanneer hij bedekt;
Bij de
dag wanneer hij beschijnt’’
(Koran 92:1 en 2)
We verslapen
circa een derde van ons leven. Slaap is voor ons een natuurlijk versterkend middel.
Tijdens onze slaap hersteld onze energie, weefsels en cellen worden vernieuwd,
het genezingsproces is in volle gang, organen en cellen worden voorzien van brandstof
en de resterende afvalstoffen worden afgevoerd naar onze uitscheidingsorganen.
Dit is slechts een klein onderdeel van de activiteiten van ons lichaam tijdens
onze slaap.
Voor al deze processen is slaap onontbeerlijk voor onze gezondheid.
Maar hoeveel slaap hebben we eigenlijk nodig?
De meningen van medici lopen
hier nogal uiteen. De een beweert 7 tot 8 uur, de ander 4 a 5 uur slaap per nacht.
Het laatste onderzoek hiernaar is dan zeker nog niet afgerond.
Laten we het
dan ook niet uit wetenschappelijke hoek bekijken maar vanuit de natuur. Hoe is
het in de dierenwereld om ons heen?
Neem bijvoorbeeld de vogels. Wij allemaal
horen de vogels s’morgens bij het licht worden en s’avonds als het donker
wordt. Mensen die heel dicht bij de natuur staan passen hun dagelijks ritme ook
aan het ritme van de dieren aan. Hun motto is dat wij onze ogen van Allah hebben
gekregen om licht en donker waar te nemen en dat dit het juiste moment aangeeft
van slapen en waken. Alleen de mens heeft ook kunstmatig licht uitgevonden. Van
olielamp en kaarsen tot de gloeilamp waardoor we de dag zodanig verlengen dat
dit ons in staat stelt om onze activiteiten hiermee te verlengen. Het is zo vanzelfsprekend
geworden dat de meeste onder ons de feeling met de natuur kwijt zijn.
Een
mooie ayaah uit de Koran over licht:
‘’Allah
geeft het licht aan de hemelen en de aarde. De gelijkenis van Zijn licht
is
met een nis met een lamp erin: de lamp bevindt zich in een glas. Het glas
is als een stralende ster, die brandt (van de olie) van een gezegende olijfboom,
die niet van het Westen en niet het Oosten is. Haar olie verlicht, hoewel zij
(nog) niet door het vuur aangeraakt is. Licht op licht. Allah leidt naar Zijn
licht wie Hij wil. En Allah maakt gelijkenissen voor de mensen. En Allah is Alwetend
over alle zaken.
(Koran 24:35)
Onze maatschappij is niet ingesteld
om onze natuurlijke levensritme van dag en nacht te volgen. Om toch zo goed mogelijk
onze slaap te regelen is het van groot belang allereerst te zorgen voor een goed
uitgebalanceerde dagelijkse voeding. Wat goede voeding is kun je terugvinden in
het artikel over ‘voedsel’.
Gezonde voeding heeft invloed op de
kwaliteit van de nachtrust. We weten allemaal dat het drinken van koffie cola
of een drankje met veel cafeïne s’avonds voor het naar bed gaan ons
niet bepaald meteen in slaap laten vallen. Maar dat een glas warme melk ontspannend
kan werken waardoor we de slaap sneller zullen vatten.
Dit heeft alles te
maken met bepaalde voedingstoffen die in onze dagelijkse voeding voorkomen.
Nog
even terug naar het glas met de warme melk. Melk bestaat o.a. uit calcium. En
calcium
heeft onder andere de eigenschap om een goede nachtrust te bevorderen
evenals de stof
L-tryptofaan die in melk voorkomt. Heb je last van slapenloosheid,
kijk dan eens naar je voedingspatroon. Vermijdt zoveel mogelijk cafeïne.
Neem in je dagelijkse voeding bananen, wortels, avocado, sla en zonnebloempitten
op. Ze bevatten veel vitamine B6 die het lichaam nodig heeft om serotonine te
vormen. Dit is een stof in ons lichaam die zorgt voor een goede nachtrust.
Onderzoekers aan het Massachusetts Institute for Technology (MIT)-U.S.A. hebben
aangetoond dat het eten van een banaan voor het slapen gaan kan leiden tot een
betere nachtrust.
Laten we eens kijken hoe in de tijd dat de Profeet (saw)
leefde met slaap werd omgegaan.
‘’Allah
wisselt de dag en de nacht af. Voorwaar,
daarin is zeker een lering voor de
bezitters van inzicht’’
(Koran 24:44)
De Profeet (saw)
adviseerde om te gaan slapen nadat het eten verteerd was. Ook dat we op onze rechterzij
in slaap moeten vallen en indien mogelijk, met het gezicht naar Mekka.
Het
slapen op de rechterzij heeft zeker een medisch aspect in zich. Het hart en vaatsysteem
heeft op deze manier ‘de vrije ruimte’. Nu klinkt dit een beetje overdreven
maar zeker mensen met hartproblemen ervaren groot verschil in het slapen op de
rechterzijde of op de linkerzijde.
Overdag slapen werd door de Profeet (saw)
als een uiting van luiheid beschouwt. Echter, een siësta vlak na het Dhur
gebed tijdens de middaghitte werd aanbevolen. Het is ons verboden om te slapen
in de late namiddag, tenzij onze gezondheid er ons toe dwingt.
Mag ik jullie
een vraag stellen?
Wat doen jullie zoal na het Ischaa gebed?
De Profeet
(saw) beval ons om na het Ischaa gebed te gaan slapen. Dit is eigenlijk hetzelfde
tijdstip als dat ik eerder omschreef in dit artikel. Om onze nachtelijke gebeden
te kunnen doen, dienen we onze tijd na het Ischaa gebed niet te verspillen met
onbelangrijke zaken. Van zappen op de t.v. tot computer of onnodig geklets.
In
de periode van de nacht heeft Allah het uur van de dageraad verheven: dat wil
zeggen, het laatste derde deel van de nacht, waarin Hij zichzelf manifesteert
aan Zijn dienaren, elke nacht en naar hen afdaalt op een manier die Zijne Majesteit
betaamt en uitroept:
‘’Is er iemand, die vergeving zoekt opdat Ik
hem zal vergeven? Is er iemand, die berouw heeft opdat ik zijn berouw kan accepteren?
Iemand die smeekt in gebed? Iemand die het uitroept?’’
(geciteerd
uit het boek ‘Tijd in het leven van een moslim’ blz. 47)
Naast
het feit dat harame zaken om de hoek komen kijken als wij ons bezighouden met
onbelangrijke zaken na het Ischa gebed, is het belangrijk dat wij onze nachtrust
krijgen om weer fit en fris onze nachtelijke gebeden te verrichten. Overigens
mag de tijd na het Ischa gebed benut worden voor het bij elkaar komen om Allah
te gedenken of om een bepaald onderwerp te behandelen wat met de Islam te maken
heeft.
Voordat je gaat slapen dien je woedoe te verrichten. En zoals uit een
volgende overlevering van Aisha (moge Allah tevreden over haar zijn) blijkt, is
het belangrijk om je ook spiritueel goed te verzorgen voordat je gaat slapen.
De
Profeet (saw) zei tegen Aisha:
‘’Ga niet slapen voordat je de
hele Koran gelezen hebt, voordat alle profeten van voorspraak voor je zullen zijn;
voordat alle gelovigen tevreden over je zullen zijn en voor je de Hadj en Umrah
hebt verricht!’’
Na deze woorden verrichtte de Profeet (saw) twee
ra’kaat nafila.
Als symbolische oplossing voor het lezen van de gehele
Koran voor het slapen gaan, adviseerde de Profeet (saw) het 3 maal lezen van soerat
‘Al-Ichlas’’
Vrede en zegewensen voor de Profeet en alle voorafgaande
profeten doe je met een smeekbede voor alle profeten. Vergiffenis voor alle gelovigen
doe je ook met een smeekbede en het verrichten van de Hadj en de Umrah doe je
ook met een smeekbede.
Als laatste kun je de geloofsbelijdenis reciteren want
per slot van rekening wordt slapen gezien als ‘de kleine dood’ en je
weet nooit wanneer jouw laatste minuut op aarde is.
‘’Allah
neemt de zielen weg bij hun sterven en bij degenen die niet sterven in hun slaap.
Dan houdt Hij de zielen waarvoor Hij de dood heeft beslist achter, en stuurt Hij
de overigen (terug) tot een vastgestelde tijd. Voorwaar, daarin zijn zeker Tekenen
voor een volk dat nadenkt.’’
(Koran 39:42)
Binnen de
alternatieve geneeswijzen is men het erover eens dat de uren slaap voor middernacht
de meest waardevolle en rustgevende uren zijn. Om dit zelf te ondervinden is het
raadzaam om vroeg te gaan slapen en bij het Fadjr gebed (voor zonsopgang) weer
op te staan. Je zult dan zelf ervaren wat voor positieve invloed dit heeft op
je fysieke, mentale en spirituele gesteldheid.
Hierbij één
van de ochtend smeekbedes welke door de Profeet (saw) is overgeleverd:
‘’Oh Allah! Met Uw hulp en met Uw toestemming treden we de ochtend binnen
en met Uw hulp en met Uw toestemming treden we de nacht binnen! Met Uw hulp en
met Uw toestemming leven we en met Uw hulp en met Uw toestemming sterven we; en
tot U zal de Opstanding zijn.’’
(overgeleverd door At-Tirmidhi)
Echter,
de Profeet (saw) heeft ons ook gewaarschuwd voor teveel inspanning met betrekking
tot het Geloof. Hij adviseerde iedereen die teveel Koran leest, teveel vast, elke
nacht lang opblijft om te bidden, matig en in balans te zijn door te zeggen:
‘’Inderdaad
heeft jouw lichaam recht op jou, jouw familie heeft recht op jou en je vrouw heeft
recht op jou’’
(overgeleverd door Al-Boechari)
Maar
een goede balans vinden tussen activiteit, rust en slaap is voor ieder heel persoonlijk.
Het beste kun je hierbij goed naar je eigen lichaam luisteren.
En zoals
Ali (moge Allah tevreden over hem zijn) gezegd heeft:
‘’Geef het
hart een uur rust na een uur van inspanning. Want het hart raakt verblind als
het wordt geforceerd’’.
Moge Allah mij vergeven wanneer ik fouten
heb gemaakt en Allah weet het beste
Geraadpleegde
bronnen:
De Edele Koran - vertaald door Dr.
Sofjan S. Siregar
Uitgegeven door ICCN
Geneeskunde van de Profeet - Jalaluddin
Abburaahman As-Suyuti
Een leven lang fit deel 2 - H.M. Diamond
Handboek
voeding en
Gezondheid - Jan en Inge Dries
Tijd in het leven van een moslim
- Yoesoef Al-Qardawi
Kom tot gebed - A. van Bommel
